Upadłość firmy jednoosobowej a długi z twoich faktur
Przedsiębiorca prowadzący jednoosobową działalność odpowiada za długi firmy całym swoim majątkiem. Nie ma tu spółki, która upada osobno, ani członków zarządu, którzy odpowiadają obok niej. Gdy sąd ogłasza upadłość właściciela firmy z CEIDG, masa upadłości obejmuje jego samochód, mieszkanie, rachunki prywatne i firmowe, należności od jego klientów i sprzęt, na którym pracował.
Dla ciebie jako wierzyciela to dobra wiadomość tylko w części. Majątku do podziału bywa więcej niż przy spółce bez aktywów, ale konkurujesz o niego ze wszystkimi wierzycielami dłużnika: bankiem z kredytu hipotecznego, urzędem skarbowym, ZUS-em i firmami pożyczkowymi. Faktura za towar albo usługę trafia zwykle do kategorii drugiej, odsetki do trzeciej (art. 342 Prawa upadłościowego). Szczegóły kolejki opisujemy w poradniku o kategoriach zgłoszenia wierzytelności.
Ogłoszenie upadłości firmy jednoosobowej i twoje 30 dni
Termin biegnie od obwieszczenia postanowienia o ogłoszeniu upadłości w Krajowym Rejestrze Zadłużonych, a nie od dnia, w którym dowiedziałeś się o sprawie od dłużnika. Postanowienie wzywa wierzycieli do zgłoszenia wierzytelności syndykowi w terminie 30 dni (art. 51 ust. 1 pkt 4). Firma i przedsiębiorca składają zgłoszenie wyłącznie przez system, z kwotą główną, odsetkami do dnia ogłoszenia upadłości, kategorią i dowodami.
Zgłoszenie po terminie nie przepada, ale kosztuje i odbiera ci część wypłat, które zdążyły już nastąpić. Ile dokładnie, liczymy na stronie o zgłoszeniu wierzytelności po terminie. Jak przejść formularz w systemie, pokazujemy na stronie KRZ zgłoszenie wierzytelności.
| Co sprawdzasz | Gdzie | Po co |
|---|---|---|
| data obwieszczenia o ogłoszeniu upadłości | KRZ, wyszukiwarka po NIP dłużnika | od niej liczysz 30 dni na zgłoszenie |
| imię i nazwisko syndyka | treść postanowienia w KRZ | to adresat zgłoszenia i korespondencji |
| czy dłużnik jest w związku małżeńskim | akta sprawy, wniosek dłużnika | od tego zależy, czy majątek wspólny wejdzie do masy |
| czy ktoś poręczył albo podpisał weksel | twoja umowa i dokumenty zabezpieczeń | poręczyciela pozywasz osobno, poza upadłością |
| stan twojej egzekucji | komornik, sygnatura sprawy | egzekucja staje, koszty wpisujesz do zgłoszenia |
Co dzieje się z egzekucją i procesem przeciw przedsiębiorcy
Egzekucja skierowana do majątku wchodzącego do masy upadłości, wszczęta przed ogłoszeniem upadłości, zawiesza się z mocy prawa z dniem ogłoszenia, a po uprawomocnieniu się postanowienia zostaje umorzona (art. 146). Sumy uzyskane w egzekucji, a jeszcze niewydane, trafiają do masy. Komornik nie wypłaci ci już nic z zajętego rachunku dłużnika.
Twój tytuł wykonawczy nie jest jednak bezwartościowy. Wpisujesz go do zgłoszenia razem z kosztami procesu i egzekucji jako należnościami ubocznymi. Wierzytelność stwierdzona prawomocnym wyrokiem trudniej daje się zakwestionować przy sporządzaniu listy wierzytelności, a koszty komornicze, które już zapłaciłeś, nie przepadają, tylko wchodzą do zgłoszenia.
Upadłość firmy jednoosobowej a majątek małżonka
Z dniem ogłoszenia upadłości jednego z małżonków powstaje między nimi rozdzielność majątkowa, a majątek wspólny wchodzi do masy upadłości, bez możliwości podziału (art. 124 ust. 1). Mieszkanie kupione razem z małżonkiem w czasie trwania wspólności syndyk może więc sprzedać, a małżonek upadłego zgłasza swoją wierzytelność z tytułu udziału w tym majątku (art. 124 ust. 3).
Umowa o rozdzielności majątkowej chroni majątek małżonka przed masą tylko wtedy, gdy została zawarta co najmniej dwa lata przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości. Jeśli dłużnik podpisał intercyzę na kilka miesięcy przed wnioskiem, zwróć na to uwagę syndyka, bo taka umowa jest wobec masy nieskuteczna.
Do masy nie wchodzą przedmioty służące wyłącznie małżonkowi upadłego do jego własnej działalności, chyba że kupiono je do majątku wspólnego w ciągu dwóch lat przed wnioskiem. Samochód dostawczy firmy żony upadłego może więc zostać poza masą.
Darowizny i wyprowadzony majątek przed upadłością
Przedsiębiorca, który czuje nadchodzącą upadłość, często przepisuje mieszkanie na dzieci albo sprzedaje auto rodzinie za symboliczną kwotę. Czynności prawne dokonane przez dłużnika w ciągu roku przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości, którymi rozporządził majątkiem nieodpłatnie albo odpłatnie, ale za świadczenie rażąco niższe od wartości, są bezskuteczne w stosunku do masy upadłości z mocy prawa (art. 127 ust. 1).
To syndyk odzyskuje takie składniki do masy, ale ty możesz mu ułatwić pracę. Jeśli wiesz o darowiźnie, sprzedaży albo przepisaniu udziałów, napisz o tym syndykowi z dowodami: odpisem księgi wieczystej, ogłoszeniem sprzedaży, informacją z CEPiK. Dla czynności starszych niż rok syndyk może skorzystać ze skargi pauliańskiej, którą opisujemy na stronie o skardze pauliańskiej.
Poręczyciel i weksel działają mimo upadłości
Upadłość dotyczy wyłącznie przedsiębiorcy, który ją ogłosił. Jeśli przy umowie dostawy ktoś poręczył za dłużnika, podpisał weksel jako poręczyciel albo ustanowił hipotekę na swojej nieruchomości, jego odpowiedzialność trwa. Możesz dochodzić od niego całej kwoty niezależnie od zgłoszenia w upadłości. Pieniądze odzyskane od poręczyciela odejmujesz od kwoty zgłoszonej syndykowi, żeby nie dostać dwa razy tego samego.
W jednoosobowej działalności poręczycielem bywa małżonek albo rodzic przedsiębiorcy. Sprawdź dokumenty z dnia podpisania umowy i przy następnym kontrahencie z CEIDG rozważ poręczenie od początku, bo przy JDG to jedyne zabezpieczenie poza majątkiem samego dłużnika.
Gdy kontrahent zamknął firmę i nie ogłosił upadłości
Częsty scenariusz wygląda tak: przedsiębiorca przestaje płacić, wykreśla działalność z CEIDG i znika. Wykreślenie nie kasuje długu. Za zobowiązania z czasów działalności odpowiada dalej osobiście, więc pozywasz go jako osobę fizyczną i prowadzisz egzekucję z jego majątku i wynagrodzenia z nowej pracy.
Masz też drogę upadłościową. Upadłość przedsiębiorcy, który zaprzestał działalności, można ogłosić, jeżeli wniosek złożono w ciągu roku od dnia wykreślenia z właściwego rejestru (art. 8 ust. 1). Wniosek może złożyć także wierzyciel. Ma to sens, gdy wiesz o majątku, którego komornik nie może skutecznie zająć, albo o darowiznach, które syndyk odzyska z mocy prawa. Wniosek wymaga opłaty i zaliczki na koszty, więc licz, czy masa realnie je pokryje.
Jeśli to dłużnik złoży wniosek już jako osoba nieprowadząca działalności, trafisz do upadłości konsumenckiej z planem spłaty i umorzeniem. Ten scenariusz opisuje poradnik o zgłoszeniu wierzytelności w upadłości konsumenckiej.
Czy dług z faktury zostanie umorzony
Postępowanie wobec osoby fizycznej prowadzi się tak, żeby umożliwić umorzenie zobowiązań upadłego niewykonanych w upadłości (art. 2 ust. 2). W praktyce po sprzedaży majątku upadły dąży do ustalenia planu spłaty, a gdy go wykona, sąd umarza pozostałe długi. Wierzyciel, który nie zgłosił wierzytelności, zwykle nic nie dostaje z masy, a mimo to jego dług może zostać umorzony razem z pozostałymi.
Dlatego zgłoszenie ma znaczenie nawet przy małej kwocie i niewielkim majątku dłużnika. Zgłoszony wierzyciel otrzymuje informacje o stanie sprawy, może zgłosić zarzuty wobec planu spłaty, wskazać ukryty majątek i wnieść o uchylenie planu, gdy upadły go nie wykonuje. Umorzenie nie obejmuje poręczyciela ani współdłużnika.
Przykład wierzyciela przedsiębiorcy jednoosobowego
Przykład fikcyjny. Firma transportowa ma 18 400 zł niezapłaconych faktur za przewozy dla przedsiębiorcy handlującego materiałami budowlanymi na własne nazwisko. W kwietniu w KRZ pojawia się obwieszczenie o ogłoszeniu jego upadłości. Przewoźnik w 30 dni zgłasza syndykowi kwotę główną, odsetki do dnia ogłoszenia i 1 270 zł kosztów nakazu zapłaty, dołączając faktury, listy przewozowe i nakaz.
Z akt wynika, że dłużnik pół roku przed wnioskiem przepisał na brata samochód ciężarowy za 5 000 zł, choć auto było warte około 90 000 zł. Przewoźnik informuje o tym syndyka z ogłoszeniem sprzedaży i wyceną podobnych aut. Syndyk powołuje się na bezskuteczność z mocy prawa i odzyskuje samochód do masy, a przewoźnik czeka na plan podziału już z wyższej puli.
Przepisy, na których opiera się ta strona
- Prawo upadłościowe, art. 2, 8, 51, 124, 127, 146, 342 (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 913)
Sprawdzone w tekstach jednolitych 17.10.2026. Treść nie jest poradą prawną.