Czego chce dłużnik i co możesz na tym zyskać
Celem restrukturyzacji jest uniknięcie upadłości dłużnika przez zawarcie układu z wierzycielami (art. 3 Prawa restrukturyzacyjnego). Propozycje układowe określają sposób restrukturyzacji, na przykład rozłożenie na raty, odroczenie, częściowe umorzenie albo zamianę wierzytelności na udziały (art. 155 ust. 3). Propozycja nie może dać żadnemu wierzycielowi więcej niż wynosi jego wierzytelność (art. 155 ust. 4).
Z twojej strony to zwykły rachunek. Dostajesz mniej, niż ci się należy, ale zwykle więcej i szybciej, niż gdyby firma upadła. Narzędzie nad tym tekstem porównuje propozycję układową z szacunkiem z upadłości na twoich liczbach, żebyś głosował na podstawie rachunku, a nie przeczucia.
Co dzieje się w pierwszych tygodniach po otwarciu
Sąd w postanowieniu o otwarciu powołuje nadzorcę sądowego (art. 38 ust. 1). Dłużnik dalej prowadzi firmę w granicach zwykłego zarządu, a na czynności przekraczające ten zakres potrzebuje zgody nadzorcy. Czynność bez wymaganej zgody jest nieważna (art. 39 ust. 1).
W ciągu 30 dni od otwarcia nadzorca ustala skład masy układowej (art. 274 ust. 1) i składa sędziemu-komisarzowi plan restrukturyzacyjny oraz spis wierzytelności (art. 280 ust. 1). O złożeniu spisu ukazuje się obwieszczenie, od którego masz dwa tygodnie na sprzeciw. Zanim spis trafi do akt, napisz do nadzorcy z zestawieniem faktur. Jak to zrobić, opisaliśmy na stronie o spisie wierzytelności.
Twoja egzekucja i płatności po otwarciu
Egzekucja wierzytelności objętej układem z mocy prawa, wszczęta przed otwarciem, zawiesza się z mocy prawa z dniem otwarcia (art. 278 ust. 1). Sumy uzyskane w tej egzekucji, a jeszcze niewydane, przelewa się do masy układowej (art. 278 ust. 2). Nowej egzekucji takiej wierzytelności wszcząć nie możesz (art. 259 ust. 3 stosowany odpowiednio).
Dłużnik nie może też płacić ci starych faktur objętych układem (art. 252 ust. 1 stosowany przez art. 273). To nie jest zła wola, tylko zakaz ustawowy, który ma chronić równe traktowanie wierzycieli. Potrącenie jest ograniczone, gdy wierzytelność nabyto albo dług powstał po otwarciu (art. 253).
Inaczej jest, jeśli masz hipotekę albo zastaw na majątku dłużnika. Taki wierzyciel może prowadzić egzekucję wyłącznie z przedmiotu zabezpieczenia (art. 260 ust. 1, stosowany przez art. 279), a sędzia-komisarz może ją zawiesić najwyżej na trzy miesiące, gdy przedmiot jest niezbędny do prowadzenia firmy.
Jeszcze przed otwarciem sąd może zabezpieczyć majątek dłużnika, ustanawiając tymczasowego nadzorcę sądowego, i zawiesić egzekucje należności, które będą objęte układem (art. 268 ust. 1 i 2). Wierzyciel prowadzący egzekucję dostaje to postanowienie i może złożyć zażalenie.
Grupy wierzycieli i kto głosuje
Propozycje układowe mogą dzielić wierzycieli na grupy według kategorii interesów, na podstawie obiektywnych i uzasadnionych ekonomicznie albo prawnie kryteriów (art. 161 ust. 1). Typowe grupy to pracownicy, którzy zgodzili się na objęcie układem, wierzyciele zabezpieczeni, instytucje finansowe i dostawcy. Każda grupa może dostać inne warunki.
Na zgromadzeniu wierzycieli głosujesz kwotą z zatwierdzonego spisu wierzytelności albo z tytułu egzekucyjnego, który przedstawisz sędziemu-komisarzowi (art. 107 ust. 1 i 2). Wierzyciela spornego sędzia-komisarz może dopuścić do głosu po uprawdopodobnieniu wierzytelności (art. 107 ust. 3). Prawa głosu w sprawach układu nie mają między innymi osoby bliskie dłużnika i osoby z nim powiązane (art. 116).
Propozycje może złożyć nie tylko dłużnik. Także rada wierzycieli, nadzorca albo wierzyciele mający łącznie ponad 30 procent sumy wierzytelności (art. 155 ust. 2). Jeśli kilku dużych dostawców się porozumie, mogą przedstawić własną wersję układu.
Kiedy układ jest przyjęty
Układ jest przyjęty, gdy za nim jest większość głosujących wierzycieli, którzy oddali ważny głos, mających łącznie co najmniej dwie trzecie sumy wierzytelności głosujących (art. 119 ust. 1). Liczy się więc i liczba wierzycieli, i kwota. Przy głosowaniu w grupach taka większość jest potrzebna w każdej grupie (art. 119 ust. 2).
Sąd może zatwierdzić układ także przy sprzeciwie części grup, jeśli spełnione są warunki ustawy z art. 119 ust. 3. Dlatego głos przeciw w twojej grupie nie zawsze blokuje układ. Warto wtedy przygotować zastrzeżenia z rachunkiem, który pokaże, że twoja grupa jest traktowana gorzej, niż pozwala prawo.
Test zaspokojenia, czyli porównanie z upadłością
Co najmniej 30 dni przed głosowaniem nadzorca składa sędziemu-komisarzowi test zaspokojenia, opinię o możliwości wykonania układu i, gdzie trzeba, test prywatnego wierzyciela (art. 280 ust. 2). Test zawiera wycenę firmy przy kontynuacji działalności i wycenę majątku przy upadłości, w wariancie sprzedaży całości i sprzedaży po kawałku (art. 10a ust. 1).
Uczestnicy mają dwa tygodnie od sporządzenia tych dokumentów na zastrzeżenia (art. 280 ust. 3). Przeczytaj test z kalkulatorem w ręku. Sprawdź, w której kategorii zaspokojenia byłaby twoja faktura w upadłości, i porównaj z tym, co dostajesz w układzie. Zwykła faktura dostawcy to w upadłości druga kategoria, o czym piszemy w poradniku o kategoriach zaspokojenia w upadłości.
Wierzyciel, który głosował przeciw, może podnieść zastrzeżenie, że w układzie byłby w gorszej sytuacji niż w upadłości. Sąd może wtedy zobowiązać nadzorcę do przedstawienia opinii weryfikującej test zaspokojenia (art. 164 ust. 3a).
Jak głosować rozsądnie
-
01
Sprawdź swój wpis
Kwota w spisie i suma do głosowania muszą zgadzać się z twoimi księgami. Jeśli nie, najpierw sprzeciw, potem głosowanie. Jak oddać głos w systemie, pokazujemy na stronie głosowanie nad układem w KRZ.
-
02
Policz wartość propozycji dziś
Raty rozłożone na kilka lat są warte mniej niż ta sama kwota od ręki. Wpisz w kalkulatorze harmonogram z propozycji i porównaj z szacunkiem z upadłości.
-
03
Zobacz, kto jest w twojej grupie
Jeśli w grupie dostawców jest kilku dużych wierzycieli powiązanych z dłużnikiem, twój głos może mieć mniejszą wagę, niż myślisz. Sprawdź, czy osoby powiązane nie głosują.
-
04
Zapytaj o wykonalność
Opinia nadzorcy o możliwości wykonania układu mówi, czy firma udźwignie raty. Układ, którego nie da się wykonać, odracza tylko upadłość.
-
05
Złóż zastrzeżenia w terminie
Zastrzeżenia przeciwko układowi składasz pisemnie. Sąd nie weźmie pod uwagę zastrzeżeń złożonych po upływie tygodnia od przyjęcia układu (art. 164 ust. 3).
Przyspieszone postępowanie układowe i czym się różni
Przyspieszone postępowanie układowe jest dla dłużnika, którego sporne wierzytelności nie przekraczają 15 procent sumy wierzytelności uprawniających do głosu. Spis wierzytelności i spis spornych nadzorca sądowy składa w ciągu 30 dni od otwarcia (art. 261 ust. 1). Sprzeciwu do spisu nie ma, a spis zatwierdza się na zgromadzeniu wierzycieli.
Skutki dla egzekucji są takie same jak w zwykłym postępowaniu układowym. Egzekucja wierzytelności objętej układem wszczęta przed otwarciem zawiesza się z mocy prawa (art. 259 ust. 1), a nowej wszcząć nie wolno (art. 259 ust. 3). Zastrzeżenia przeciwko układowi i kontrola testu zaspokojenia działają tak samo.
Po zatwierdzeniu układu z wierzycielami
Układ wiąże wierzycieli, których wierzytelności z mocy ustawy są nim objęte, nawet jeśli nie trafili do spisu (art. 166 ust. 1). Nie narusza jednak twoich praw wobec poręczyciela, współdłużnika ani zabezpieczeń ustanowionych na majątku osoby trzeciej (art. 167 ust. 1). Jeśli prezes spółki poręczył za fakturę osobiście, możesz dochodzić od niego pełnej kwoty.
Czy po zatwierdzeniu układu możesz wrócić do egzekucji, gdy raty przestają wpływać, opisujemy w poradniku o zatwierdzeniu układu a egzekucji. Serwis nie jest kancelarią ani doradcą restrukturyzacyjnym i nie głosuje za ciebie. Karta i kalkulator pomagają tylko zobaczyć liczby.
Przepisy, na których opiera się ta strona
- Prawo restrukturyzacyjne, art. 3, 10a, 38, 39, 107, 116, 119, 155, 161, 164, 166, 167 (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 533)
- Prawo restrukturyzacyjne, art. 252, 253, 259, 260, 261, 268, 273, 274, 278, 279, 280 (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 533)
- Prawo upadłościowe, art. 342 (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 913)
Sprawdzone w tekstach jednolitych 17.10.2026. Treść nie jest poradą prawną.