Kto rządzi firmą dłużnika w sanacji
Otwierając sanację, sąd odbiera dłużnikowi zarząd własny i wyznacza zarządcę (art. 288 ust. 2 Prawa restrukturyzacyjnego). Wyjątkowo sąd może zostawić dłużnikowi zarząd całością albo częścią firmy w granicach zwykłego zarządu, gdy jego osobisty udział jest potrzebny i daje on gwarancję należytego działania (art. 288 ust. 3).
Zarządca obejmuje zarząd masą sanacyjną, sporządza spis inwentarza z oszacowaniem oraz przygotowuje i realizuje plan restrukturyzacyjny (art. 52 ust. 1). Z dniem otwarcia mienie służące prowadzeniu firmy i mienie dłużnika stają się masą sanacyjną (art. 294). Od tej chwili rozmawiasz z zarządcą, a nie z prezesem, który dotąd zamawiał u ciebie towar.
Egzekucja w sanacji zatrzymuje się całkowicie
Egzekucja skierowana do majątku wchodzącego do masy sanacyjnej, wszczęta przed otwarciem, zawiesza się z mocy prawa z dniem otwarcia (art. 312 ust. 1). Dotyczy to także wierzycieli zabezpieczonych, bo przepis mówi o majątku, a nie o rodzaju wierzytelności. To ważna różnica wobec postępowania układowego.
Sędzia-komisarz może na wniosek dłużnika albo zarządcy uchylić zajęcie dokonane przed otwarciem, gdy jest to konieczne dla dalszego prowadzenia firmy (art. 312 ust. 2). Sumy uzyskane w zawieszonej egzekucji, a niewydane, przelewa się do masy sanacyjnej (art. 312 ust. 3). Po otwarciu nie można skierować egzekucji do masy ani wykonać zabezpieczenia na tym majątku (art. 312 ust. 4).
Gdy egzekucja jest niedopuszczalna, bieg przedawnienia twojego roszczenia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na czas trwania sanacji (art. 312 ust. 6). Nie musisz więc w tym czasie wszczynać spraw tylko po to, żeby przerwać przedawnienie.
Twoja umowa z dłużnikiem po otwarciu sanacji
Zarządca może za zgodą sędziego-komisarza odstąpić od umowy wzajemnej, która nie została w całości albo części wykonana przed otwarciem (art. 298 ust. 1). Przy świadczeniu podzielnym odstąpienie dotyczy tylko części, która miała być wykonana po otwarciu (art. 298 ust. 2). Sędzia-komisarz bierze pod uwagę cel sanacji i ważny interes drugiej strony (art. 298 ust. 3).
Nie musisz czekać w niepewności. Możesz pisemnie, z datą pewną, zażądać od zarządcy decyzji. Zarządca ma dwa tygodnie, żeby złożyć wniosek o zgodę na odstąpienie albo poinformować cię, że go nie złoży. Milczenie oznacza utratę prawa do wniosku (art. 298 ust. 5). Gdy wniosek zostanie złożony, możesz wstrzymać się ze swoim świadczeniem do rozstrzygnięcia (art. 298 ust. 6).
Postanowienia umowy, które przewidują jej rozwiązanie albo zmianę z powodu złożenia wniosku o restrukturyzację albo jego otwarcia, są nieważne (art. 247 stosowany przez art. 297). Jeśli twoja umowa ma taki zapis, nie oprzesz na nim wypowiedzenia. Wynajmujący lokal, w którym działa firma dłużnika, oraz leasingodawcy i banki nie mogą też wypowiedzieć umowy bez zezwolenia rady wierzycieli, chyba że podstawą wypowiedzenia są nowe zaległości po otwarciu (art. 256).
Nowe dostawy w trakcie sanacji
Układ obejmuje wierzytelności powstałe przed dniem otwarcia (art. 150 ust. 1). Faktura za towar dostarczony po otwarciu nie wchodzi do układu i nie podlega redukcji. Zarządca prowadzi firmę i powinien płacić takie faktury na bieżąco, bo bez tego sanacja szybko by się skończyła.
Ryzyko jednak zostaje. Jeśli sanacja się nie uda i dojdzie do upadłości, nowa niezapłacona faktura też będzie musiała zostać zgłoszona syndykowi. Dlatego przy dostawach w trakcie sanacji rozsądnie jest skracać terminy płatności, żądać przedpłaty albo zabezpieczenia i pilnować, żeby zaległość nie rosła.
Przy umowie, w której dostarczyłeś część towaru przed otwarciem, a resztę po nim, rozdziel faktury. Do układu wchodzi tylko to, co spełniłeś przed otwarciem i za co nie dostałeś zapłaty (art. 150 ust. 2).
Spis wierzytelności w sanacji
Zarządca składa spis wierzytelności sędziemu-komisarzowi w ciągu 30 dni od otwarcia (art. 320 ust. 1). O złożeniu spisu ukazuje się obwieszczenie w Krajowym Rejestrze Zadłużonych. Od dnia obwieszczenia masz dwa tygodnie na sprzeciw co do pominięcia twojej wierzytelności albo co do umieszczenia cudzej (art. 91).
Nie zgłaszasz wierzytelności w sensie upadłościowym, ale warto od razu wysłać zarządcy zestawienie faktur z dowodami. Wzór takiego pisma znajdziesz w generatorze na stronie o zgłoszeniu wierzytelności w postępowaniu restrukturyzacyjnym, a sprzeciw przygotujesz na stronie o spisie wierzytelności.
Sprawy sądowe w czasie sanacji
Otwarcie sanacji nie zabrania ci pozwać dłużnika o wierzytelność, która podlega umieszczeniu w spisie. Jeśli jednak nic nie stało na przeszkodzie, żeby twoja wierzytelność trafiła do spisu w całości, koszty takiej sprawy obciążą ciebie (art. 310). Najpierw więc sprawdź spis, a pozew rozważ dopiero przy realnym sporze.
Sprawy dotyczące masy sanacyjnej prowadzi wyłącznie zarządca albo toczą się przeciwko niemu, we własnym imieniu na rzecz dłużnika (art. 311 ust. 1). Pozew w takiej sprawie kierujesz więc przeciwko zarządcy.
Jak ocenić ryzyko, gdy kontrahent wchodzi w sanację
| Sytuacja | Co to dla ciebie znaczy | Co robisz |
|---|---|---|
| masz zaległe faktury sprzed otwarcia | nie dostaniesz zapłaty poza układem | sprawdzasz spis, piszesz do zarządcy, w razie potrzeby sprzeciw |
| prowadzisz egzekucję u komornika | egzekucja zawieszona z mocy prawa | zachowujesz tytuł wykonawczy, czekasz na wynik sanacji |
| masz zastaw albo hipotekę | egzekucja z przedmiotu też jest wstrzymana | pilnujesz wpisu zabezpieczenia w spisie i wyceny w teście zaspokojenia |
| umowa jest w trakcie wykonania | zarządca może od niej odstąpić za zgodą sędziego-komisarza | żądasz na piśmie decyzji zarządcy |
| dostarczasz dalej | nowe faktury są poza układem | skracasz terminy, prosisz o przedpłatę albo zabezpieczenie |
Jak sanacja może się skończyć
Sanacja kończy się głosowaniem nad układem, tak jak postępowanie układowe. Obowiązuje ta sama większość z art. 119, test zaspokojenia i możliwość zastrzeżeń przeciwko układowi. Zarządca przygotowuje test zaspokojenia przed głosowaniem, więc porównaj go z własnym rachunkiem. Narzędzie do porównania układu z upadłością znajdziesz na stronie o postępowaniu układowym.
Jeśli układu nie będzie, często następuje upadłość. Wtedy zgłaszasz wierzytelność syndykowi w terminie 30 dni od obwieszczenia. Serwis nie jest kancelarią ani doradcą restrukturyzacyjnym. Pokazujemy, co mówi ustawa, a decyzje o pismach podejmujesz sam.
Przepisy, na których opiera się ta strona
- Prawo restrukturyzacyjne, art. 52, 91, 119, 150, 247, 256, 288, 294, 297, 298 (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 533)
- Prawo restrukturyzacyjne, art. 310, 311, 312, 320 (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 533)
Sprawdzone w tekstach jednolitych 17.10.2026. Treść nie jest poradą prawną.