Cztery funkcje, które łatwo pomylić
Każdą z tych funkcji może pełnić osoba z licencją doradcy restrukturyzacyjnego i kontem doradcy w systemie (art. 24 ust. 1 Prawa restrukturyzacyjnego) albo spółka handlowa spełniająca wymogi ustawy. Nie podajemy nazwisk ani list osób. Dane nadzorcy w konkretnej sprawie są w obwieszczeniu w Krajowym Rejestrze Zadłużonych.
| Funkcja | W jakim postępowaniu | Kto powołuje | Co robi dla wierzyciela |
|---|---|---|---|
| tymczasowy nadzorca sądowy | przed otwarciem postępowania układowego | sąd, jako zabezpieczenie majątku | pilnuje majątku, może wnioskować o zawieszenie egzekucji |
| nadzorca sądowy | przyspieszone postępowanie układowe i postępowanie układowe | sąd w postanowieniu o otwarciu | sporządza spis, plan, test zaspokojenia, wyraża zgodę na ważne czynności dłużnika |
| nadzorca układu | postępowanie o zatwierdzenie układu | dłużnik umową | sporządza spis, zbiera głosy, udziela informacji wierzycielom |
| zarządca | postępowanie sanacyjne | sąd w postanowieniu o otwarciu | przejmuje zarząd firmą, sporządza spis, decyduje o umowach |
Co robi nadzorca sądowy
Nadzorcę sądowego powołuje sąd w postanowieniu o otwarciu przyspieszonego postępowania układowego albo postępowania układowego (art. 38 ust. 1). Przy dużych przedsiębiorcach sąd wyznacza kwalifikowanego doradcę restrukturyzacyjnego (art. 38 ust. 1c). Na wniosek dłużnika, który dołączy zgodę wierzycieli mających ponad 30 procent sumy wierzytelności, sąd powołuje osobę przez niego wskazaną, chyba że są ku temu przeciwwskazania.
Do zadań nadzorcy należy zawiadomienie wierzycieli o otwarciu postępowania, sporządzenie planu restrukturyzacyjnego i spisu wierzytelności, ocena propozycji układowych, zabieganie o jak największą liczbę ważnych głosów, udział w zgromadzeniu wierzycieli i opinia o możliwości wykonania układu, a w przyspieszonym postępowaniu także spis wierzytelności spornych (art. 40).
Dłużnik pod nadzorem dokonuje sam czynności zwykłego zarządu. Na czynności przekraczające zwykły zarząd potrzebuje zgody nadzorcy, którą można dać także w ciągu 30 dni po czynności. Czynność bez wymaganej zgody jest nieważna (art. 39 ust. 1). Jeśli dłużnik sprzedaje ważny majątek bez zgody, powiedz o tym nadzorcy.
Nadzorca nie odpowiada za prawdziwość informacji od dłużnika, ale ma obowiązek rzetelnie je weryfikować, zwłaszcza gdy są uzasadnione wątpliwości (art. 41). Jeśli masz dokumenty sprzeczne z tym, co podaje dłużnik, przekaż je nadzorcy na piśmie.
Tymczasowy nadzorca sądowy
W postępowaniu o otwarcie postępowania układowego sąd może zabezpieczyć majątek dłużnika, ustanawiając tymczasowego nadzorcę sądowego. Postanowienie o jego ustanowieniu obwieszcza się (art. 268 ust. 1). Na wniosek dłużnika albo tymczasowego nadzorcy sąd może zawiesić egzekucje należności, które będą objęte układem, i uchylić zajęcie rachunku bankowego (art. 268 ust. 2).
Jeśli to twoja egzekucja zostaje zawieszona, dostajesz postanowienie i możesz złożyć na nie zażalenie (art. 268 ust. 4). Tymczasowy nadzorca bywa też powoływany na krótko, gdy sąd odwołuje albo zawiesza dotychczasowego nadzorcę (art. 30 ust. 4 i 6).
Nadzorca układu i zarządca
Nadzorcę układu wybiera dłużnik i zawiera z nim umowę (art. 210 ust. 1). Mimo to nadzorca układu ma obowiązki wobec wierzycieli. Na żądanie wierzyciela udziela informacji o sytuacji majątkowej dłużnika i możliwości wykonania układu w zakresie potrzebnym do decyzji o głosie (art. 216 ust. 1). Po obwieszczeniu o dniu układowym wykonuje uprawnienia nadzorcy sądowego (art. 226d). Więcej o tym trybie na stronie o postępowaniu o zatwierdzenie układu.
Zarządca w sanacji przejmuje zarząd masą sanacyjną, sporządza spis inwentarza z oszacowaniem oraz przygotowuje i wykonuje plan restrukturyzacyjny (art. 52 ust. 1). To z nim rozmawiasz o umowach, nowych dostawach i spisie wierzytelności. Szczegóły są na stronie o postępowaniu sanacyjnym.
Sędzia-komisarz i kiedy do niego piszesz
Sędzia-komisarz działa w przyspieszonym postępowaniu układowym, postępowaniu układowym i sanacyjnym. Nadzoruje nadzorcę albo zarządcę, rozpoznaje sprzeciwy do spisu, zatwierdza spis wierzytelności, przewodniczy zgromadzeniu wierzycieli i ustanawia radę wierzycieli. W postępowaniu o zatwierdzenie układu go nie ma.
Do sędziego-komisarza kierujesz sprzeciw do spisu w postępowaniu układowym i sanacyjnym (art. 91), wniosek o dopuszczenie do głosowania jako wierzyciel sporny (art. 107 ust. 3) i uwagi o pracy nadzorcy. Sędzia-komisarz może upomnieć nadzorcę albo zarządcę, który nie wykonuje albo źle wykonuje obowiązki (art. 30 ust. 1). Jak ta funkcja wygląda w upadłości, opisujemy w poradniku o sędzim-komisarzu i radzie wierzycieli.
Rada wierzycieli i jak do niej wejść
Radę wierzycieli ustanawia sędzia-komisarz z urzędu, gdy uzna to za potrzebne, albo na wniosek. Na wniosek dłużnika, co najmniej trzech wierzycieli albo wierzyciela lub wierzycieli mających łącznie co najmniej piątą część sumy wierzytelności musi ją ustanowić w ciągu tygodnia (art. 121 ust. 1 i 2). Rada liczy pięciu członków i dwóch zastępców, a przy mniej niż siedmiu wierzycielach może liczyć trzech członków (art. 122).
Wierzyciel albo grupa wierzycieli z co najmniej jedną piątą sumy wierzytelności może wskazać członka rady, a sędzia-komisarz go powołuje, chyba że jest uzasadnione przypuszczenie, że nie będzie należycie pełnił obowiązków (art. 123 ust. 1). Jeśli kilku dostawców ma razem dużą część długów, mogą w ten sposób wprowadzić swojego przedstawiciela.
Rada pomaga nadzorcy albo zarządcy, kontroluje ich czynności, bada stan funduszy masy i może żądać wyjaśnień oraz badać księgi dłużnika w granicach tajemnicy przedsiębiorstwa (art. 128). Bez jej zezwolenia, pod rygorem nieważności, dłużnik albo zarządca nie obciąży majątku hipoteką czy zastawem dla wierzytelności spoza układu, nie zaciągnie kredytu ani nie wydzierżawi firmy, a dłużnik nie sprzeda nieruchomości ani składnika majątku wartego ponad 500 000 zł (art. 129 ust. 1 i 2).
Jak rozmawiać z nadzorcą, żeby coś z tego wynikło
Treść pisma do nadzorcy przygotujesz w generatorze na stronie o spisie wierzytelności. Serwis nie jest kancelarią ani doradcą restrukturyzacyjnym i nie pełni żadnej z opisanych funkcji.
-
01
Pisz na piśmie
Telefon niczego nie udowadnia. Wyślij pismo albo wiadomość, która zostaje w aktach, z numerem sprawy i nazwą dłużnika.
-
02
Dołącz zestawienie
Tabela faktur z numerami, datami, kwotami, terminami płatności i wpłatami ułatwia nadzorcy sprawdzenie ksiąg dłużnika.
-
03
Podaj zabezpieczenia
Napisz o hipotece, zastawie, przewłaszczeniu, poręczeniu i wekslu. Dołącz dokumenty.
-
04
Zapytaj wprost
Poproś o potwierdzenie, w jakiej kwocie i w jakiej grupie ujęto twoją wierzytelność i kiedy spis trafi do akt.
-
05
Zapisz terminy
Od obwieszczenia o złożeniu spisu albo od jego sporządzenia biegną dwa tygodnie. Kalendarz ustaw od razu.
Przepisy, na których opiera się ta strona
- Prawo restrukturyzacyjne, art. 24, 30, 38, 39, 40, 41, 52 (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 533)
- Prawo restrukturyzacyjne, art. 91, 107, 121, 122, 123, 128, 129, 210, 216, 226d, 268 (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 533)
Sprawdzone w tekstach jednolitych 17.10.2026. Treść nie jest poradą prawną.