Sędzia komisarz i rada wierzycieli, jak wierzyciel może wpłynąć na upadłość

Sprawy wierzyciela, które rozstrzyga sędzia-komisarz

Wierzyciel spotyka sędziego-komisarza przede wszystkim przy pismach, które sam wnosi:

• sprzeciw do listy wierzytelności, w terminie dwóch tygodni od obwieszczenia o jej złożeniu (art. 256 ust. 1),
• skarga na zarządzenie syndyka o zwrocie zgłoszenia wierzytelności, w terminie tygodnia od doręczenia, wnoszona za pośrednictwem syndyka (art. 242a),
• zarzuty przeciwko planowi podziału, w terminie dwóch tygodni od obwieszczenia planu (art. 349 ust. 1),
• skargi na czynności komornika w toku postępowania upadłościowego (art. 153),
• wniosek o ustanowienie rady wierzycieli albo zmianę jej składu (art. 201 i 203).

Gdy nie zgadzasz się z działaniem syndyka

Prawo upadłościowe nie przewiduje jednej ogólnej skargi na każdą czynność syndyka. Wierzyciel może jednak napisać do sędziego-komisarza i przedstawić uchybienie, na przykład zwłokę ze sporządzeniem listy wierzytelności, brak reakcji na pisma albo sprzedaż majątku na niekorzystnych warunkach. Sędzia-komisarz, który nadzoruje syndyka, ocenia takie pismo i może podjąć działania.

Art. 169a pokazuje, jakie to działania. Sędzia-komisarz upomina syndyka, który nie wykonuje albo nienależycie wykonuje obowiązki. Przy istotnym uchybieniu albo braku poprawy nakłada grzywnę od 1000 zł do 30 000 zł. Przy rażącym uchybieniu sąd może syndyka odwołać (art. 170). Syndyk odpowiada też za szkodę wyrządzoną nienależytym wykonywaniem obowiązków (art. 160 ust. 3).

Zażalenie na postanowienie sędziego-komisarza

Na postanowienia sędziego-komisarza zażalenie przysługuje tylko w przypadkach wskazanych w ustawie (art. 222 ust. 1). Rozpoznaje je sąd upadłościowy jako sąd drugiej instancji. Przykładem jest postanowienie w sprawie zarzutów do planu podziału (art. 350 ust. 3).

Jeśli sędzią-komisarzem jest referendarz, na jego czynności przysługuje skarga w tych przypadkach, w których na postanowienie sędziego-komisarza przysługuje zażalenie (art. 151 ust. 1c). Termin i właściwy środek zawsze sprawdzaj w pouczeniu dołączonym do postanowienia.

Zarzuty do planu podziału

Najważniejsze dla twoich pieniędzy pismo do sędziego-komisarza to często zarzuty przeciwko planowi podziału. Sędzia-komisarz zawiadamia o planie upadłego i członków rady wierzycieli oraz obwieszcza, że plan można przeglądać i w terminie dwóch tygodni od obwieszczenia wnosić zarzuty (art. 349 ust. 1). Zarzuty rozpoznaje sędzia-komisarz, w razie potrzeby wysłuchując osoby, których praw dotyczą (art. 350).

W zarzutach wskazujesz, co w planie jest niezgodne z listą wierzytelności albo z kolejnością zaspokojenia, na przykład pominięcie twojej wierzytelności, zła kategoria albo błędnie policzona proporcja. Kolejność opisujemy w poradniku o kategoriach zaspokojenia. Bez zarzutów plan zostaje zatwierdzony (art. 351 ust. 1).

Czym jest rada wierzycieli

Rada wierzycieli to organ złożony z wierzycieli, zwykle pięciu członków i dwóch zastępców, a przy mniej niż siedmiu wierzycielach z trzech członków (art. 202 ust. 1). Pomaga syndykowi, kontroluje jego czynności, bada stan funduszy masy i wydaje zezwolenia na ważniejsze czynności (art. 205 ust. 1). Przy pracy kieruje się interesem ogółu wierzycieli.

Bez zezwolenia rady, pod rygorem nieważności, syndyk nie może między innymi prowadzić przedsiębiorstwa dłużej niż trzy miesiące od ogłoszenia upadłości, odstąpić od sprzedaży przedsiębiorstwa jako całości, sprzedać mienia z wolnej ręki ani zawrzeć ugody co do roszczeń spornych (art. 206 ust. 1). Gdy rady nie ma, te czynności wykonuje sędzia-komisarz (art. 213 ust. 1).

Jak wierzyciel wchodzi do rady wierzycieli

1. 01

   Sprawdź, czy rada istnieje

   Informacja o ustanowieniu rady i jej składzie jest w aktach postępowania w KRZ.

2. 02

   Złóż wniosek o ustanowienie rady

   Sędzia-komisarz ustanawia radę w ciągu tygodnia na wniosek upadłego, co najmniej trzech wierzycieli albo wierzycieli mających razem co najmniej piątą część sumy wierzytelności (art. 201 ust. 2).

3. 03

   Wskaż siebie jako członka

   Wierzyciel albo wierzyciele z co najmniej piątą częścią sumy wierzytelności mogą żądać zmiany składu rady i powołania wskazanej osoby (art. 203 ust. 1). Sędzia-komisarz odmawia tylko przy uzasadnionym przypuszczeniu, że nie będzie ona należycie pełniła obowiązków.

4. 04

   Przygotuj się na pracę

   Członek rady może żądać wyjaśnień od syndyka i upadłego oraz badać księgi i dokumenty (art. 205 ust. 3). Rada działa przez uchwały na posiedzeniach, także zdalnych (art. 207).

Wpływ bez miejsca w radzie

Nie musisz być w radzie, żeby mieć wpływ. Rada i jej członkowie mogą przekazywać sędziemu-komisarzowi uwagi o działalności syndyka (art. 205 ust. 2), więc możesz zwrócić się do członka rady z informacją. Możesz też przekazać syndykowi wiedzę o majątku dłużnika, na przykład o darowiźnie, którą warto zaskarżyć. Opisujemy to w poradniku skarga pauliańska a darowizna.

Gdy w postępowaniu ma być głosowany układ albo inna ważna uchwała, sędzia-komisarz zwołuje zgromadzenie wierzycieli. Zrobi to także na wniosek co najmniej dwóch wierzycieli z co najmniej jedną trzecią ogólnej sumy uznanych wierzytelności (art. 191). Najpierw jednak upewnij się, że twoja wierzytelność jest na liście. Pomoże w tym zgłoszenie wierzytelności w upadłości.